Một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng việc thích đọc và nhất là đọc sách mang lại tác động tích cực đến não bộ và khả năng hiểu biết, thấu hiểu cảm xúc và nhận biết âm thanh.

Đọc không chỉ là một kỹ năng mà còn là một hoạt động có thể tái định hình não bộ. Một nghiên cứu mới được công bố trên NeuroImage cho thấy những người chịu đọc và đọc giỏi có cấu trúc não khác biệt so với những người khác, đặc biệt ở hai vùng thùy thái dương trước và hồi Heschl thuộc bán cầu não trái. Những khác biệt này không chỉ cải thiện khả năng đọc mà còn mang lại các lợi ích khác lớn hơn, cho thấy rằng việc xây dựng thói quen đọc có thể cải thiện sức khỏe não bộ tổng thể.

Một số lợi ích của thói quen đọc

Đọc là một công cụ mạnh mẽ để phát triển nhận thức. Hoạt động này củng cố các vùng não chịu trách nhiệm về ngôn ngữ, khả năng hiểu và xử lý thính giác. Bên cạnh đó, hoạt động này không chỉ nâng cao kỹ năng đọc mà còn giúp cải thiện nhận thức ngữ âm - khả năng kết nối âm thanh với chữ cái, tư duy phản biện và thậm chí là sự đồng cảm. Những lợi ích này còn có thể được mở rộng ra cả khả năng giao tiếp tốt hơn và sự hiểu biết sâu sắc hơn về quan điểm của người khác.

Ngoài ra, việc đọc bất kỳ nội dung nào—sách, báo, tài liệu—đều có thể giảm căng thẳng, cải thiện trí nhớ và tăng cường khả năng giải quyết vấn đề. Đọc thường xuyên cũng giúp mở rộng vốn từ vựng, nâng cao kỹ năng giao tiếp và thúc đẩy học tập suốt đời. Đặc biệt, đọc có thể góp phần vào sức khỏe não bộ lâu dài. Các nghiên cứu cho thấy các hoạt động như đọc sách và học tập giúp tăng cường kết nối giữa các vùng não, làm cấu trúc não lớn hơn, qua đó đóng vai trò như một giải pháp giúp não chống lại các bệnh liên quan đến tuổi già như sa sút trí tuệ. Điều này có nghĩa rằng đọc không chỉ là hoạt động làm giàu đời sống cá nhân mà còn là một khoản đầu tư vào khả năng nhận thức bền vững.

Điều này cho thấy rằng đọc không chỉ là một hoạt động làm giàu đời sống cá nhân mà còn là một khoản đầu tư vào khả năng nhận thức bền vững, sức khỏe tinh thần lâu dài và sự phát triển toàn diện của mỗi người.

Việc đọc định hình não bộ như thế nào?

Có hai vùng ở bán cầu não trái đóng vai trò quan trọng trong việc đọc cùng với các chức năng nhận thức khác. Đầu tiên là vùng Thùy Thái Dương Trước (Anterior Temporal Lobe). Vùng này được tích hợp thông tin cảm giác, hình ảnh và vận động để xác định ý nghĩa của sự vật, sự việc. Ví dụ, nó giúp chúng ta hiểu “chân” trông như thế nào, cảm giác ra sao và cách thức bộ phận này di chuyển. Thùy thái dương trước với kích thước lớn hơn không chỉ liên quan đến kỹ năng đọc tốt hơn mà còn tăng cường khả năng xử lý ngữ nghĩa của từ ngữ trong các ngữ cảnh khác nhau. Ngoài ra, vùng này còn hỗ trợ nhận thức xã hội, chẳng hạn như giải mã cảm xúc và ý định của người khác.

Vùng thứ hai đóng vai trò quan trọng là Hồi Heschl. Đây là khu vực đóng vai trò then chốt trong việc xử lý âm thanh và ghép chúng với chữ cái, vốn là một kỹ năng nền tảng cho việc đọc. Điều thú vị là lợi ích của vùng này không chỉ giới hạn ở kỹ năng đọc. Một hồi Heschl dày hơn có liên quan đến khả năng xử lý âm thanh và nhận thức âm vị - hiểu các âm thanh trong lời nói, điều rất quan trọng cho việc học ngôn ngữ và giao tiếp tốt hơn. Một ví dụ cụ thể là hồi Heschl có thể giúp anh em dễ dàng phân biệt “ăn” hay “anh” dù hai âm tiết này nhiều khi dễ dàng bị nhầm lẫn. Ngoài ra, vùng này còn tham gia vào việc phân biệt các âm thanh phức tạp như nhạc hoặc lời nói trong môi trường ồn ào, ví dụ như “gồi” hay “rồi” mà không gặp khó khăn gì.

Những khác biệt về cấu trúc này cho thấy rằng các vùng não lớn hơn hoặc hiệu quả hơn không chỉ tăng cường khả năng đọc mà còn cải thiện các kỹ năng nhận thức khác như trí nhớ, lưu loát ngôn từ và xử lý thính giác.

Chúng Ta Có Thể Cải Thiện Não Bộ Qua Việc Đọc Không?

Não bộ của loài người rất linh hoạt với một đặc tính gọi là tính dẻo thần kinh - neuroplasticity, cho phép anh em có thể cải thiện cấu trúc não của mình thông qua luyện tập. Ví dụ việc đọc sách thường xuyên, nhất là với những văn bản “khó nhằn” một chút sẽ kích thích sự phát triển ở các khu vực liên quan đến ngôn ngữ trong não. Ngoài ra, việc học ngôn ngữ cũng được chứng minh là sẽ làm tăng độ dày vỏ não ở những vùng thuỳ thái dương trước. Cuối cùng, các hoạt động như gieo vần hoặc chia từ thành âm tiết giúp củng cố khả năng xử lý thính giác liên quan đến hồi Heschl.

Việc đọc có tác động định hình não bộ của chúng ta. Hoạt động này không chỉ nâng cao kỹ năng mà còn cải thiện sức khỏe nhận thức tổng thể. Thùy thái dương trước và hồi Heschl thích nghi với việc đọc thường xuyên, mang lại nhiều ích lợi khác như tăng cường hiểu biết ngữ nghĩa, xử lý thính giác và thậm chí chống lại suy giảm nhận thức theo tuổi tác. Trong thời đại mà ngày càng ít người ưu tiên việc đọc mà chỉ thích những nội dung ngắn, thì đây là một hoạt động mà anh em nên thực hiện thường xuyên để làm phong phú đời sống của chính mình.