Khoảng ¼ dân số thế giới sẽ bước vào tháng Ramadan vào cuối tuần này, đây được xem là mùa lễ hội cực lỳ linh thiêng của Hồi Giáo. Tuy nhiên, có thể nhiều người không biết rằng thời gian bắt đầu tháng Ramadan không giống nhau ở các khu vực và quốc gia trên thế giới, thậm chí ngay trong cùng một thành phố, các nhà thờ Hồi Giáo cũng có thể chọn ngày bắt đầu khác nhau. Vì không có một thời gian chính xác, người Hồi Giáo cũng chỉ nhận được thông báo về ngày bắt đầu của Ramadan vài giờ trước khi lễ hội chính thức bắt đầu.

Ví dụ như ở Ả Rập Xê Út, nơi khai sinh ra đạo Hồi vào TK thứ 7, trăng non dự kiến sẽ xuất hiện vào tối ngày 28/2, do đó Ramadan sẽ bắt đầu vào ngày 1/3. Trong khi đó ở Indonesia, Ramadan năm nay dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 2/3.

Nguyên nhân cho sự khác nhau này là bởi:

• Địa lý và múi giờ trên thế giới
• Các truyền thống khác nhau giữa các nhóm Hồi giáo
• Điều kiện thời tiết hiện tại

Giáo sư Scott Kugle thuộc Khoa nghiên cứu Trung Đông và Nam Á tại Đại học Emory ở Atlanta, đồng thời ông cũng là tác giả của cuốn "Hajj to the Heart: Sufi Journeys across the Indian Ocean." chia sẻ:

“Một điểm quan trọng là không có cơ quan trung ương giữa những người Hồi Giáo. Tất cả đều phụ thuộc vào nhà thờ Hồi Giáo mà bạn đến. Đó là lý do tại sao thời gian bắt đầu tháng Ramadan lại có nhiều biến thể như thế, nhưng thường là ngày bắt đầu sẽ trước hoặc sau một ngày sau ngày dự kiến. Vì thế mà mọi người thường rất phấn khích trong khoảng thời gian này, chuẩn bị mua sắm và chuẩn bị cho ngày bắt đầu mà họ không thể biết chính xác." 

Quan sát trăng

Lịch Hồi giáo không dựa theo dương lịch mà thay vào đó là theo chu kỳ Mặt Trăng. Theo đó, ngày đầu tiên của tháng Ramadan bắt đầu ngay sau khi trăng non (hay còn gọi là trăng lưỡi liềm) vào tháng thứ 9 theo lịch Hồi giáo xuất hiện. Tháng Ramadan sẽ kéo dài trong khoảng 30 ngày cho đến lần trăng non kế tiếp xuất hiện. 

Ở một số cộng đồng, người ta sẽ tính toán sự xuất hiện của trăng non theo phương pháp thiên văn học (chẳng hạn như ở Thổ Nhĩ Kỳ), hoặc theo cách truyền thống là quan sát trực tiếp.

Thời gian bắt đầu tháng Ramadan sẽ do Uỷ ban quan sát Mặt Trăng trong cộng đồng quyết định. Các thành viên của ủy ban sẽ đến những vị trí cao hoặc bãi biển có tầm nhìn không bị cản trở để quan sát trăng non. Nếu không nhìn thấy trăng, họ sẽ thông báo rằng "tháng chưa bắt đầu". Tuy nhiên, việc quan sát bằng mắt thường có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như mây, bụi,… 

Mặc dù vậy, “Các học giả Hồi giáo đã tuyên bố rằng cả 2 cách xác định Mặt trăng đều được chấp thuận và mọi người nên lựa chọn tuỳ thuộc vào tình hình địa phương của họ.”

Lịch Hồi giáo

Một số người có thể sẽ cảm thấy: "Tại sao tháng Ramadan năm nay lại bắt đầu muộn hơn?" Đó là vì lịch Hồi Giáo dựa theo chu kỳ Mặt Trăng, một năm có khoảng 354 hoặc 355 ngày. Trong khi đó, lịch Gregorian được sử dụng trên toàn cầu dựa trên chu kỳ Mặt Trời, có 365 hoặc 366 ngày trong một năm. Vì thế, nếu so sánh sự kiện Ramadan hàng năm theo lịch Gregorian, bạn sẽ thấy thời gian bắt đầu của Ramadan sẽ ngày càng đến sớm hơn, khoảng 10-12 ngày mỗi năm. Ước tính rằng, sau 33 năm, tháng Ramadan sẽ hoàn thành một vòng tất cả các thời điểm trên toàn bộ lịch Gregorian và trải qua đủ tất cả bốn mùa.

Vĩ độ

Mặc dù vĩ độ không ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm bắt đầu Ramadan, nhưng nó lại có tác động lớn đến trải nghiệm nhịn ăn của tín đồ Hồi Giáo.

Nhiều người biết rằng trong tháng Ramadan, tín đồ Hồi Giáo sẽ nhịn ăn và chỉ ăn hai bữa chính trong ngày: Suhoor (bữa ăn trước bình minh) và Iftar (bữa ăn khi hoàng hôn). Suhoor cung cấp năng lượng cho cả ngày nhịn ăn, trong khi Iftar là bữa ăn kết thúc ngày chay.

Tại các khu vực gần đường xích đạo, trải nghiệm nhịn ăn thường khá ổn định vì thời gian ngày và đêm gần như bằng nhau với khoảng 12 giờ sáng và 12 giờ tối. Vì thế, những người Hồi Giáo sống ở đây thường có thời gian nhịn ăn dễ dàng hơn so với những khu vực khác. Tuy nhiên, ở các vùng gần Bắc Cực hoặc Nam Cực, nơi có sự chênh lệch lớn giữa thời gian ngày và đêm trong mùa hè và mùa đông, tình hình sẽ rất khác.

Giáo sư Kugle chia sẻ: "Tôi có bạn bè Hồi Giáo ở Phần Lan và việc nhịn ăn vào mùa hè thực sự rất khó khăn, đó là những ngày dài. một số người Hồi giáo đã nói rằng không thể cứ dựa vào Mặt trời vì điều đó là quá khó khăn. Vì thế họ sẽ đặt thời gian để tuân thủ việc nhịn ăn." 

Tháng Ramadan

Tháng Ramadan đánh dấu thời kỳ mà Nhà tiên tri Muhammad nhận được những mặc khải đầu tiên. Với người Hồi Giáo, Ramadan là một trong năm trụ cột quan trọng của đạo Hồi, bên cạnh các trụ cột còn lại: đức tin (shahadah), cầu nguyện (salah), từ thiện (zakat) và hành hương đến Makkah (Hajj).

Trong suốt thời gian diễn ra tháng lễ, các tín đồ Đạo Hồi đều phải thực hiện nghiêm túc theo quy định không ăn, không uống, không hút thuốc và không được đưa bất kể thứ gì vào miệng từ lúc bình minh cho đến hoàng hôn. Mục đích của việc nhịn ăn trong tháng Ramadan là để rèn luyện tính kiên nhẫn, kiểm soát bản thân và gần gũi hơn với Thánh Allah.