Tại sao càng lớn tuổi thì khi say càng khó tỉnh?
05/01/2026 09:04
Tại sao càng lớn tuổi thì khi say càng khó tỉnh?
Anh em có tuổi chắc cũng lờ mờ nhận ra rằng bây giờ uống bia rượu không còn “đã” như tuổi thanh xuân, và vài chai bia bây giờ cũng “khó giải” hơn so với lúc anh em còn trẻ. Lúc trẻ làm 5-7 chai sáng dậy vẫn đi làm bình thường, còn giờ làm vài chai thôi mà sáng dậy đã thấy uể oải.
Lý do đầu tiên là khi già đi, cơ thể chúng ta thường tích mỡ mà lại hụt đi lượng cơ bắp. Điều cần nhớ là cơ bắp lại là nơi chứa nhiều nước, trong khi rượu chỉ tan trong nước. Thành ra, cơ thể càng ít cơ thì càng khó "tải" nổi lượng cồn nạp vào. Kết quả là nồng độ cồn trong máu tăng nhanh tới mức khó chịu, và những cơn nôn nao, đau đầu sau đó cũng trở nên kinh khủng hơn.
Một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí Alcohol đã làm thí nghiệm với 48 người hay nhậu xã giao. Họ được truyền rượu vào cơ thể trong 3 tiếng để duy trì nồng độ cồn trong máu ở mức 0,05%. Kết quả đo đạc cho thấy nhóm lớn tuổi (55-65 tuổi) có ít cơ bắp và ít nước trong cơ thể hơn hẳn nhóm trẻ (21-25 tuổi). Chính sự khác biệt này đã tạo ra một thực tế phũ phàng: dù cả hai nhóm đều say như nhau, nhưng nhóm lớn tuổi lại cảm thấy ít vui vẻ, ít hưng phấn hơn hẳn so với đám trẻ.
Chưa hết, tuổi tác còn làm gan nhỏ lại và hoạt động kém hiệu quả hơn, chẳng hạn như quá trình lưu thông máu qua gan bị chậm lại. Điều này khiến cơ thể phải tiếp xúc lâu hơn với các chất độc hại phát sinh khi cồn bị phá vỡ. Một trong những "phụ phẩm" đáng sợ nhất là acetaldehyde. Đây là một hợp chất gây ung thư, cũng chính là thủ phạm gây ra những cơn đau đầu, buồn nôn và tim đập nhanh, kiểu như thể cơ thể vừa bị trúng độc vậy.
Lý do đầu tiên là khi già đi, cơ thể chúng ta thường tích mỡ mà lại hụt đi lượng cơ bắp. Điều cần nhớ là cơ bắp lại là nơi chứa nhiều nước, trong khi rượu chỉ tan trong nước. Thành ra, cơ thể càng ít cơ thì càng khó "tải" nổi lượng cồn nạp vào. Kết quả là nồng độ cồn trong máu tăng nhanh tới mức khó chịu, và những cơn nôn nao, đau đầu sau đó cũng trở nên kinh khủng hơn.
Một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí Alcohol đã làm thí nghiệm với 48 người hay nhậu xã giao. Họ được truyền rượu vào cơ thể trong 3 tiếng để duy trì nồng độ cồn trong máu ở mức 0,05%. Kết quả đo đạc cho thấy nhóm lớn tuổi (55-65 tuổi) có ít cơ bắp và ít nước trong cơ thể hơn hẳn nhóm trẻ (21-25 tuổi). Chính sự khác biệt này đã tạo ra một thực tế phũ phàng: dù cả hai nhóm đều say như nhau, nhưng nhóm lớn tuổi lại cảm thấy ít vui vẻ, ít hưng phấn hơn hẳn so với đám trẻ.
Chưa hết, tuổi tác còn làm gan nhỏ lại và hoạt động kém hiệu quả hơn, chẳng hạn như quá trình lưu thông máu qua gan bị chậm lại. Điều này khiến cơ thể phải tiếp xúc lâu hơn với các chất độc hại phát sinh khi cồn bị phá vỡ. Một trong những "phụ phẩm" đáng sợ nhất là acetaldehyde. Đây là một hợp chất gây ung thư, cũng chính là thủ phạm gây ra những cơn đau đầu, buồn nôn và tim đập nhanh, kiểu như thể cơ thể vừa bị trúng độc vậy.
Mọi chuyện còn tệ hơn khi càng có tuổi thì giấc ngủ ngon không có nhiều. Có nhiều lý do cho chuyện này: đồng hồ sinh học yếu dần, các cơn đau mãn tính, hay với đàn ông là tình trạng đi tiểu đêm do tuyến tiền liệt bị phì đại. Việc cơ bắp kém săn chắc cũng góp phần vào chuyện này. Các cơ vùng họng bị chảy xệ khiến chứng ngủ ngáy nặng hơn, làm giảm lượng oxy nạp vào và khiến anh em dễ tỉnh giấc giữa đêm, dẫn đến chất lượng giấc ngủ giảm sút.
Rượu bia lại càng làm cho chứng ngủ ngáy tệ hơn vì nó làm giãn các cơ cổ họng, khiến đường thở bị bít hẹp lại khi ngủ. Một đêm mất ngủ cộng thêm cơn say thì đúng là combo "hủy diệt" cho sức khỏe và tâm trạng vào sáng hôm sau.
Đáng nói là, nếu uống rượu thường xuyên, giấc ngủ của anh em vẫn sẽ bị ảnh hưởng ngay cả vào những ngày anh em hoàn toàn không uống. Giấc ngủ vốn được điều phối bởi các phân tử tín hiệu trong não như GABA và melatonin, nhưng rượu bia sẽ dần làm rối loạn các chất này. Theo một nghiên cứu dài kỳ trên hơn 13.000 cặp song sinh lớn tuổi tại Phần Lan, thói quen uống rượu thường xuyên dễ dẫn đến chứng mất ngủ kinh niên. Sau khi loại trừ các yếu tố về di truyền hay mức độ hài lòng với cuộc sống, các nhà khoa học kết luận rằng: dù chỉ uống ở mức vừa phải nhưng nếu thành thói quen, điều này cũng sẽ khiến giấc ngủ tệ đi khi về già.
Danh sách tác hại vẫn chưa dừng lại ở đó. Rượu bia còn làm trầm trọng thêm các vấn đề của tuổi già như viêm nhiễm, chân tay kém linh hoạt và suy giảm trí nhớ. Đặc biệt, rượu còn "đá" nhau với nhiều loại thuốc Tây, làm giảm tác dụng của thuốc hoặc khiến các tác dụng phụ trở nên tồi tệ hơn.
Nghe thì có vẻ hơi bi quan, nhưng thực ra vẫn có cách để giảm bớt những tác động khó chịu này. Thay vì uống ực một hơi, hãy nhâm nhi thật chậm để cơ thể kịp hấp thụ. Và đừng quên bổ sung nước: cứ một ly rượu thì hãy xen kẽ một ly nước lọc, hoặc tốt nhất là nước dừa hay nước điện giải. Những loại nước này chứa nhiều khoáng chất giúp hệ thần kinh hoạt động ổn định và cân bằng lại độ pH trong cơ thể. Ngoài ra, hãy ăn nhẹ suốt buổi nhậu chứ đừng để bụng đói.
Tin xem thêm
nội dung mới
