Nghiên cứu của MIT công bố tháng 6/2025 trên 54 người tham gia (dùng EEG trong lúc viết bài luận) cho thấy: những người sử dụng ChatGPT có mức kết nối não bộ giảm 47% (từ 79 điểm xuống còn 42 điểm) và 83,3% không thể nhớ lại các câu văn mình vừa viết chỉ vài phút sau đó, trong khi nhóm không dùng AI duy trì mức độ tương tác não bộ cao hơn rõ rệt.

Hiện tượng kém hiệu suất về trí nhớ và tính sáng tạo vẫn kéo dài ngay cả khi chuyển từ dùng AI sang viết tay hoàn toàn, được các nhà nghiên cứu gọi là “nợ nhận thức” (cognitive debt). Các bài luận của nhóm dùng AI dù hoàn thành nhanh hơn nhưng bị giáo viên đánh giá nông cạn và kém sâu sắc hơn.

Kết quả cho thấy chỉ khi tích hợp AI một cách có chủ đích thì mới đạt kết quả tối ưu: nhóm sử dụng phương pháp lai (bắt đầu viết tay trước, sau đó mới nhờ AI hỗ trợ chỉnh sửa/mở rộng) đạt hoạt động thần kinh và khả năng nhớ lại cao nhất. Tuy nhiên, do quy mô mẫu nhỏ nên kết luận hiện tại chỉ chắc chắn trong phạm vi nhiệm vụ học thuật, chưa thể khái quát rộng rãi.