Cách con người đã biết “tư duy toán học” từ hàng ngàn năm trước khi con số ra đời

27/12/2025 10:02
Phát hiện thú vị về cách con người đã biết “tư duy toán học” từ hàng ngàn năm trước khi con số ra đời.


Ở miền bắc Lưỡng Hà cổ đại, khoảng năm 6200–5500 TCN, những người thuộc văn hóa Halafian đã trang trí đồ gốm của họ bằng các họa tiết hoa lá đối xứng và có tính quy luật rõ rệt. Khi phân tích hơn 700 mảnh gốm, các nhà khảo cổ từ Đại học Hebrew ở Jerusalem nhận thấy cánh hoa được sắp xếp theo chuỗi 4, 8, 16, 32, 64, một dạng cấp số nhân gần như hoàn hảo. Điều này cho thấy người xưa đã hình dung được khái niệm chia đều không gian và lặp lại hình học dù họ chưa có bất kỳ ký hiệu số học nào.

Các họa tiết này không mang tính thực dụng, vì chúng thể hiện những loài hoa không ăn được. Có lẽ người Halafian đơn giản chỉ muốn tạo nên vẻ đẹp cân đối, hài hòa. Chính sự lựa chọn đó: đưa hoa vào nghệ thuật thay vì chỉ vẽ người và động vật, đánh dấu bước chuyển đổi từ “vẽ để kể” sang “vẽ để cảm”, một cột mốc quan trọng trong tiến trình sáng tạo của loài người. “Những họa tiết ấy phản ánh khả năng chia, cân bằng và sắp xếp, về bản chất chính là toán học,” nhóm nghiên cứu nhận định.

Qua những mảnh gốm bị vỡ, các nhà khoa học nhận thấy toán học không bắt đầu bằng giấy hay bút, mà từ chính nhu cầu sắp xếp, chia sẻ và hiểu cái đẹp trong thế giới xung quanh.



Tin xem thêm

“Viện dưỡng lão dành cho người trẻ”: Xu hướng mới của giới trẻ trước áp lực cuộc sống

VĂN HOÁ XÃ HỘI
29/01/2026 15:36

“Viện dưỡng lão dành cho người trẻ”: Xu hướng mới của giới trẻ trước áp lực cuộc sống

ChatGPT chấm sức khỏe tim mạch có đáng nghi ngại?

VĂN HOÁ XÃ HỘI
29/01/2026 15:31

ChatGPT chấm sức khỏe tim mạch

Đau đớn 3 nhà vua Champions League bị đá bay từ vòng bảng

THỂ THAO
29/01/2026 15:27

Champions League mùa giải 2025-2026 đang chứng kiến một kịch bản gây choáng váng với người hâm mộ bóng đá châu Âu.

Bộ Y tế: Đưa công văn khẩn về phòng ngừa nguy cơ virus Nipah thâm nhập vào Việt Nam

VĂN HOÁ XÃ HỘI
28/01/2026 16:11

Bộ Y tế: Đưa công văn khẩn về phòng ngừa nguy cơ virus Nipah thâm nhập vào Việt Nam

Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy nói về bệnh do virus Nipah và những lưu ý

VĂN HOÁ XÃ HỘI
28/01/2026 16:05

Virus Nipah tái xuất tại Ấn Độ khiến nhiều người lo ngại. Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc, giới chuyên môn cho rằng cần hiểu đúng về bệnh để cảnh giác và không hoang man...

Cục CSGT lên tiếng về vụ việc tài xế ô tô có biển số bị phủ kín bùn đất bị phạt 23 triệu đồng

VĂN HOÁ XÃ HỘI
27/01/2026 17:48

Đại diện Cục CSGT cho biết, trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng sẽ không lập biên bản xử phạt đối với các trường hợp biển số chỉ bị bụi bẩn, bùn đất che lấp tạm...

Vào thế kỷ thứ 4, các binh sĩ được yêu cầu rất gắt gao về sức khoẻ

VĂN HOÁ XÃ HỘI
27/01/2026 17:46

Vào thế kỷ thứ 4, các binh sĩ được yêu cầu rất gắt gao về sức khoẻ

Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 chính thức diễn ra từ 2/2 - 13/2

VĂN HOÁ XÃ HỘI
27/01/2026 17:42

Bộ Công Thương vừa ban hành công văn hoả tốc về việc tổ chức Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 từ 2/2 đến ngày 13/2, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam.

Đâu là ngôn ngữ có tốc độ nói nhanh nhất thế giới?

VĂN HOÁ XÃ HỘI
15/01/2026 13:39

Đâu là ngôn ngữ có tốc độ nói nhanh nhất thế giới?